Door Redactie Poseidon · Inhoudelijk beoordeeld door Hans Buitelaar.
Een rode of groene ton krijgt pas betekenis als je weet welk systeem en welke richting gelden. Op rivierwater en op zee gebruik je niet zonder meer dezelfde referentierichting. Zoek die op de kaart op en combineer kleur met vorm, topteken en eventuele verlichting.
Rood en groen: wat herken je?
We richten ons hier op laterale markering: de zijkanten en vertakkingen van een vaarwater. Dit artikel is geen volledig overzicht van alle soorten betonning.
Laterale markering geeft de zijkanten van het vaarwater aan. In de hier besproken systemen hoort bij rood de stompe of cilindervormige herkenning; bij groen de spitse of kegelvormige. Bij een constructie die zelf die vorm niet heeft, kan een topteken de herkenning geven.
| Kijk naar | Wat je ermee doet |
|---|---|
| Kleur | Herken het merkteken binnen het geldende betonningssysteem |
| Vorm of topteken | Controleer je herkenning, ook als de kleur onduidelijk is |
| Naam of nummer | Zoek het juiste merkteken op de kaart |
| Lichtkarakter | Herken het licht volgens de kaart; alleen de lichtkleur is niet genoeg |
Een beschadigd of verplaatst merkteken kan je waarneming verstoren. Houd daarom ook de kaart, diepte en omliggende markeringen in beeld.
Twee systemen, twee referenties
SIGNI op een rivier: de oeverbenaming volgt de kijkrichting stroomafwaarts. In dat rivierbeeld ligt rood aan de rechteroever en groen aan de linkeroever. Op kanalen en meren volgt de aangewezen richting niet noodzakelijk een zichtbare stroming.
IALA-A op zee: in de gebruikelijke betonningsrichting vanaf zee naar een haven of riviermond ligt rood aan bakboord en groen aan stuurboord. De bevoegde instantie bepaalt de concrete richting, die op de kaart wordt aangegeven. IALA: Maritime Buoyage System, R1001
| Afgebakend leervoorbeeld | Links van je koers | Rechts van je koers |
|---|---|---|
| Rivier-SIGNI, stroomafwaarts | Groen | Rood |
| IALA-A, in de gewone richting vanaf zee naar binnen | Rood | Groen |
De tweede rij is dus niet simpelweg “tegen de betonningsrichting in”. Het is een andere systeemreferentie. Het ezelsbruggetje Groen Rechts Aan Stuurboord kan in dat voorbeeld helpen, maar vertelt je niet welk systeem op jouw positie geldt.
Volg je positie, niet een rij kleuren uit je hoofd
Stel dat je vanuit zee een haven in vaart. Je hebt op de kaart bevestigd dat je de IALA-A-richting volgt. Dan verwacht je groen aan stuurboord. Op de terugweg verandert je koers, niet de ligging van de markering: dezelfde groene zijde ligt dan aan bakboord.
Doe vóór een bocht of splitsing steeds drie controles:
- Welk merkteken zie ik daadwerkelijk, en waar staat het op mijn kaart?
- Welke geul of tak wil ik volgen?
- Welke zijde van die geul en welke richting horen daarbij?
Zo voorkom je dat je een ton van de andere geul gaat volgen omdat de kleur bij je ezelsbruggetje lijkt te passen.
Wat vertelt een scheidingston?
Bij een splitsing kun je rood-groene markering aantreffen. Leid de route niet alleen af uit de bovenste kleur: vorm, banden, topteken, licht en het gebruikte systeem horen bij elkaar. Kijk op de kaart welke takken gelijkwaardig zijn en of een hoofdvaarwater wordt aangegeven.
Het is verstandig om een onbekende scheidingston vóór vertrek in de legenda op te zoeken. Beslis niet pas naast de ton welke kant een grote boot vóór jou kiest. Die boot kan een andere bestemming, diepgang of bevoegdheid hebben.
Markering is geen garantie voor jouw diepgang
Tussen de boeien varen betekent niet automatisch dat jouw schip overal voldoende water onder de kiel heeft. Houd rekening met kaartdiepte, waterstand, getij, je eigen diepgang en een passende marge. Geulen en zandbanken kunnen veranderen; gebruik actuele berichten en kaarten.
Ook andere markeringen vragen hun eigen uitleg. Geel kan een bijzonder gebied aangeven, terwijl kardinale markeringen een veilige zijde ten opzichte van een gevaar aangeven. De plaatselijke kaart en legenda vertellen je de functie; een enkele kleur is geen algemene toestemming om ergens te varen.
Test je begrip
Je keert om in dezelfde betonde IALA-A-geul. Moeten de tonnen nu van kleur wisselen om groen aan jouw rechterkant te houden?
Bekijk de uitleg
Nee. De markering blijft gekoppeld aan de vastgestelde richting. Jouw koers verandert. Daarom moet je de richting kennen; “groen altijd rechts” is geen algemene regel.
Eigen leervoorbeeld van Poseidon. Wil je de tekens in samenhang leren, bekijk dan de KVB1-cursus.