Door Redactie Poseidon · Inhoudelijk beoordeeld door Hans Buitelaar.
Met een snelle motorboot mag je op BPR-water in beginsel niet harder dan 20 km/u ten opzichte van het water. De vaarwegbeheerder kan gebieden aanwijzen waar sneller varen is toegestaan, maar ook daar gelden grenzen. Een brede rivier, een leeg meer of een krachtige motor is op zichzelf geen toestemming.
In dit artikel
Controleer daarom vóór vertrek drie dingen: het aangewezen gebied, het toegestane tijdstip en de beperkingen ter plaatse. Dit artikel gaat over gewone recreatieve snelle motorboten; op wateren met een ander reglement moet je ook de plaatselijke bepalingen volgen. BPR artikel 8.06.
Wanneer is een boot een snelle motorboot?
Het BPR bedoelt hiermee een klein schip dat met zijn mechanische voortstuwing sneller dan 20 km/u kan varen. De hoogste bereikbare snelheid telt. Een speedboot blijft dus een snelle motorboot als je er met 8 km/u mee door een dorp vaart.
Voor de bestuurder geldt in de gewone recreatievaart een minimumleeftijd van achttien jaar. De schipper heeft het vaarbewijs nodig dat bij het vaargebied past. Op bijvoorbeeld IJsselmeer en Waddenzee is dat Klein Vaarbewijs II. Wie zelfstandig op een waterscooter vaart, is zelf de schipper.
De schipper mag een andere bekwame volwassene laten sturen als hij de verantwoordelijkheid kan dragen en kan ingrijpen. Een vaarbewijshouder ergens aan boord hebben is daarom geen algemene vrijstelling voor iedere bestuurder. Rijkswaterstaat: verantwoordelijkheid bij snelvaren.
Waar vind je toegestane snelvaargebieden?
Op rijkswateren staan de aangewezen trajecten in de Regeling snelle motorboten Rijkswateren 1995. Gemeenten en provincies kunnen voor hun wateren eigen aanwijzingen hebben. Gebruik de actuele kaart, de officiële regeling en de bebording samen. Tijdelijke verkeersmaatregelen of beperkingen kunnen je plan veranderen.
Twee voorbeelden laten zien waarom alleen de naam van een water niet genoeg is:
- IJsselmeer en Markermeer: de rijksregeling sluit onder meer de betonde vaargeulen uit, evenals het water aan de landzijde van aanvullende markering en de strook binnen 250 meter van de oevers. Buiten die strook ben je dus niet automatisch overal vrij om hard te varen.
- Marsdiep: de regeling wijst onder voorwaarden betonde vaargeulen op de route naar de havens aan. Dat is geen toestemming om buiten die geulen naar eigen inzicht snel te varen.
De precieze begrenzingen staan in artikel 1 van de actuele regeling. Voor het IJmeer gelden afzonderlijk beschreven uitzonderingen: neem het regime van het IJsselmeer niet zomaar over.
Ook binnen een snelvaargebied moet je soms vaart minderen
De rijksregeling trekt de toestemming om sneller dan 20 km/u te varen in verschillende situaties in. Voor de daarin aangewezen gebieden gaat het onder meer om:
| Situatie | Gevolg voor snelvaren |
|---|---|
| Binnen 20 meter van de oever | Geen gebruik van de snelvaarttoestemming, tenzij anders bepaald |
| Binnen 50 meter van een zwem- of aanleginrichting | Geen snelvaarttoestemming |
| Minder dan 500 meter zicht | Geen snelvaarttoestemming |
| In een haven aan het betreffende vaarwater | Geen snelvaarttoestemming |
| Binnen 100 meter van een havenmonding | Geen snelvaarttoestemming |
| Nabij wedstrijden, waterfeesten of vergelijkbare evenementen | Geen snelvaarttoestemming |
Bron: Regeling snelle motorboten, artikel 1 lid 2. Een lagere lokale maximumsnelheid blijft van belang. En ook wanneer een getalsgrens niet wordt overschreden, mag je geen gevaar of hinder veroorzaken. Bij zwemmers, afgemeerde boten, ponten en kwetsbare oevers kan de veilige snelheid veel lager liggen.
Test je begrip: je bent 300 meter van de oever, maar nadert een havenmonding tot op 80 meter. Mag je alleen vanwege de afstand tot de oever blijven snelvaren?
Bekijk het antwoord en de uitleg
Nee. Alleen naar je afstand tot de oever kijken is onvoldoende. Je moet ook de havenbeperking en de plaatselijke aanwijzingen toepassen. In dit voorbeeld zit je binnen de grens van 100 meter bij een havenmonding. Dit is een eigen leervoorbeeld van Poseidon, geen officiële examenvraag.
Mag snelvaren in het donker?
De meeste aangewezen rijksgebieden gelden voor overdag. Er zijn echter expliciete nachtelijke uitzonderingen: op de Oude Maas vanaf km 998.000, de Nieuwe Maas vanaf km 989.000, de Nieuwe Waterweg en de Noord. Op de Nieuwe Maas gelden daarbij verdere begrenzingen en snelheidsbeperkingen.
Lees daarom de volledige aanwijzing in artikel 3 voordat je zo'n tocht plant. De nachtelijke toestemming op een bepaald traject zegt bovendien niets over de geschiktheid van jouw boot, je verlichting of het zicht op dat moment. Voor waterskiën geldt een eigen aanwijzing; toestemming voor nachtelijk snelvaren is geen toestemming voor nachtelijk waterskiën.
Registratie en uitrusting: dit controleer je
Een snelle motorboot moet geregistreerd zijn; het registratieteken moet op de voorgeschreven manier zichtbaar zijn. Neem ook het registratiebewijs en het vereiste vaarbewijs mee.
Controleer verder:
- Dodemansvoorziening: een technische voorziening die de voortstuwing stopt of vrijwel stopt wanneer de besturing wordt onderbroken. Gebruik die tijdens het varen. Een koord is een bekende uitvoering; een gesloten binnenbesturing is uitgezonderd van deze eis.
- Reddingsvesten: voor iedere opvarende een vest onder handbereik. Wie staand stuurt, moet een vest dragen, behalve vanuit een gesloten binnenbesturing. Draag op een waterscooter altijd een passend vest als veilige werkwijze.
- Brandblusapparaat: deugdelijk en aan boord.
- Besturing, motor en uitlaat: deugdelijk, zonder onnodige geluidhinder of gevaar voor brand.
- Overige vaaruitrusting: werkende voorgeschreven verlichting en de mogelijkheid om de vereiste geluidsseinen te geven.
De bestuurder zit op de bedoelde zitplaats, tenzij de constructie veilig staand sturen toelaat of vereist. De wettelijke basis staat in BPR artikelen 8.03–8.05.
Waterskiën en wakeboarden: een eigen controle
Controleer apart of waterskiën of een vergelijkbare activiteit is toegestaan. Een snelvaargebied hoeft geen waterskigebied te zijn.
Bij het trekken van een skiër of boarder moet, naast de bestuurder, een medeopvarende van minimaal vijftien jaar als uitkijk aanwezig zijn. Spreek vooraf signalen af voor stoppen en terugkeren, en kies voldoende vrije ruimte. De uitkijk volgt de persoon achter de boot; de bestuurder moet de vaarweg blijven bewaken. BPR artikel 8.06.
Een korte controle vóór je gas geeft
Vraag jezelf af: lig ik werkelijk binnen het juiste gebied, geldt de toestemming nu, is het zicht goed en is de ruimte vrij van de genoemde uitzonderingen? Pas daarna komt de vraag welke snelheid verantwoord is voor je boot en opvarenden.
Wil je de samenhang tussen vaarregels, borden en veilige beslissingen leren? Bekijk de cursus Klein Vaarbewijs 1 en kies via de keuzehulp of je daarnaast KVB2 nodig hebt.
Lees verder
Bronnen
- BPR, definities, leeftijd en hoofdstuk 8.
- Regeling snelle motorboten Rijkswateren 1995, geldend vanaf 26 augustus 2026.
- Rijkswaterstaat: veilig snelvaren.
Bronnen gecontroleerd door Redactie Poseidon op 29 september 2026. De genoemde regels en examenvoorwaarden kunnen wijzigen; controleer voor je aanvraag of vaartocht ook de actuele officiële informatie.